Gdańsk przez stulecia należał do najważniejszych portów i miast handlowych Europy Północnej. To właśnie handel ukształtował układ ulic, placów i targowisk, które do dziś można odnaleźć podczas spaceru po centrum.
Osoby, które zastanawiają się, co zobaczyć w Gdańsku, najczęściej kierują się na Długi Targ, nad Motławę czy w okolice Żurawia. Tymczasem historia Gdańska kryje się także tam, gdzie przez stulecia kupowano chleb, ryby, drewno, siano czy raki. Dawne targi w Gdańsku nie były skupione w jednym miejscu. Każdy plac specjalizował się w sprzedaży określonych towarów i pełnił inną funkcję w życiu miasta.
To właśnie te miejsca pokazują, że handel w Gdańsku był nie tylko źródłem bogactwa miasta, ale również elementem codziennego życia jego mieszkańców. Ich historyczne nazwy przetrwały do dziś i pozwalają spojrzeć na Gdańsk z perspektywy, której często nie widać podczas klasycznego zwiedzania.
Targ Rakowy – miejsce, gdzie sprzedawano więcej niż przysmak
Przy ulicy Targ Rakowy znajduje się miejsce, które przez kilkaset lat należało do najważniejszych targowisk miasta. Od XIII wieku aż do drugiej połowy XIX wieku handlowano tutaj rakami sprowadzanymi głównie z kaszubskich jezior i rzek. Wykorzystywano je nie tylko w kuchni. Wierzono również, że pomagają przy dolegliwościach żołądkowych, dlatego trafiały także do domowych apteczek. Dziś przestrzeń otaczają nowoczesne budynki oraz Forum Gdańsk, ale historyczna nazwa przypomina o dawnej funkcji tego miejsca.
Targ Sienny – od handlu zwierzętami do centrum komunikacji
Kilkadziesiąt metrów dalej znajduje się Targ Sienny przy ulicy Targ Sienny. Choć obecna nazwa kojarzy się z sianem, przez wiele lat był to przede wszystkim Targ Wołowy i Targ Koński. To tutaj odbywał się handel żywym inwentarzem, a dopiero w XIX wieku miejsce otrzymało nazwę funkcjonującą do dziś. W kolejnych dekadach plac zmieniał swoje przeznaczenie – działał tu dworzec autobusowy, a obecnie okolica pozostaje jednym z najważniejszych węzłów komunikacyjnych śródmieścia. Miejsce to pokazuje, jak zmieniały się potrzeby miasta, podczas gdy historyczne nazwy pozostały niezmienne.
Targ Węglowy – plac, który nadal przyciąga mieszkańców
Przy ulicy Targ Węglowy handel prowadzono już od XV wieku. Sprzedawano tutaj przede wszystkim węgiel, a w sąsiedztwie funkcjonowały również Targ Grochowy oraz Tandeta, czyli dawny pchli targ. Dziś miejsce pełni zupełnie inną funkcję. Organizowane są tu koncerty, wydarzenia miejskie oraz część Jarmarku św. Dominika. Historia handlu ustąpiła miejsca wydarzeniom kulturalnym, ale plac nadal pozostaje przestrzenią spotkań mieszkańców i odwiedzających.
Targ Rybny – port, handel i codzienne życie miasta
Spacerując w stronę Motławy, warto zajrzeć na Targ Rybny przy ulicy Targ Rybny. To właśnie tutaj przez wieki sprzedawano ryby dostarczane bezpośrednio z łodzi rybackich. Kupujący mogli wybierać śledzie, dorsze, flądry, węgorze czy łososie, a za sprzedaż odpowiadały przede wszystkim żony rybaków oraz doświadczone handlarki. Bliskość portu sprawiała, że targ należał do najważniejszych miejsc codziennego handlu w Gdańsku i był naturalnym przedłużeniem działalności miasta portowego.
Hala Targowa w Gdańsku – początek nowoczesnego handlu
Przy Placu Dominikańskim 1 znajduje się Hala Targowa, otwarta pod koniec XIX wieku. Jej powstanie było odpowiedzią na potrzebę uporządkowania handlu rozproszonego wcześniej po ulicach Głównego Miasta. To właśnie przeniesienie sprzedaży do hali sprawiło, że część historycznych targowisk zakończyła swoją działalność. Dziś nadal można kupić tu lokalne produkty, warzywa, sery czy ryby, a sam budynek pokazuje, jak zmieniał się sposób funkcjonowania miasta.
Jarmark św. Dominika – tradycja, która nadal żyje
Jarmark Dominikański w Gdańsku, znany również jako Jarmark św. Dominika, co roku wypełnia ulice Głównego Miasta. Jego historia sięga 1260 roku, kiedy dominikanie otrzymali przywilej organizowania dorocznego jarmarku. Początkowo odbywał się na Placu Dominikańskim, ale wraz z rozwojem handlu objął także okolice Targu Węglowego, Targu Siennego i kolejnych placów. Kupcy przywozili tu towary z różnych części Europy, a obok stoisk pojawiali się rzemieślnicy, artyści i kuglarze. Handel od początku był tu równie ważny jak spotkania i wspólne spędzanie czasu. Dziś Jarmark św. Dominika zachowuje ten charakter – obok stoisk z rękodziełem, antykami, kolekcjonerskimi przedmiotami i regionalnymi produktami odbywają się koncerty, pokazy i wydarzenia kulturalne, które ponownie zamieniają centrum Gdańska w miejsce miejskiego życia.
Pchli targ – współczesna odsłona dawnej tradycji
Choć wiele dawnych targowisk zniknęło z mapy miasta, sama idea handlu między mieszkańcami nadal jest obecna. Dobrym przykładem jest Pchli Targ w Oliwie przy ulicy Polanki 1A, organizowany w sezonie letnim. To miejsce, gdzie przedmioty zyskują drugie życie, a równie ważne jak sprzedaż stają się rozmowy i spotkania. W pewnym sensie nawiązuje ono do historycznej Tandety działającej niegdyś przy Targu Węglowym. Zmieniły się towary i potrzeby mieszkańców, ale targ nadal pozostaje przestrzenią wymiany – nie tylko rzeczy, lecz także historii i doświadczeń.
Gdańsk najlepiej poznaje się przez jego codzienne historie
Dawne targi pokazują Gdańsk od strony, której nie widać podczas klasycznego zwiedzania. To historia codziennego życia mieszkańców, kupców i rzemieślników, zapisana w nazwach ulic, placów i budynków. Jeśli planujesz spacer po Gdańsku i chcesz odkryć jego mniej oczywistą stronę, wybierz spacer Małgorzaty Lewickiej „Gdańsk Targowy” w aplikacji TUTAY. Dzięki niemu łatwiej zrozumieć, dlaczego handel przez wieki był sercem Gdańska.
Dodaj komentarz